Çand

Tiştekî dîhare: zargotina kurdî, xazma stranbêjîya gelêrî, neynika ruhê gele, deng û seda netewî ye. Dîroka stranbêjîya kurdî gelekî kevnare, bi naverok û dewlemende. Di stranên me da jîyana gel rind tê li ber çavan: axîn û keser, xem û xîyal, qencî û xirabî, mêrxasî û xîyanetî, camêrî û nemerdî, …

— Tu çi kilamî hiz dikî? — Ez ya “Mem û Zîn”… — Ez ya “Gidî lo-lo”… —  Ez ya Şivan Perwar: “Xanima min”… Pirsekêra hezar û yek cabê dibîhîzî…Kî raste? Her yek hindava xweda raste. Lê kîjan kilam xweşe? Ew kilam, ya ku dilê mêrivda hisreta hişyar dike, ya …

Ez bûme derzî, Helbestên min têl, Gotinên min kêl. Ser Kurdistana qelişî û çar pirtî, Em bûne hêsîr û girtî. Lê rîsê dayîkê ristî Pir qewîn û qedîme, Tu kes nikare biqetîne. Ew guman bû Zor da ziman Ziman bû teşî,  Lê çavên dayîkê girî, Dilên meda bû hirî. Hey …

Temo jî Temok bû hatibû dinê: bi govdê xweyî ejdeha, bi hêza xwe ya pelewanî, bi xurtî, mêrxasîya xwe va. Eger li rêza wan gundên kurda bi kêmanî du kes diçûne ber garanê, lê Temo ji roja, ku darê gavantîyê girte destê xwe, bi tenê diçû ber dêwêr. Ne minet …

Dengbêj di zimanê kurdî da peyveka watedar e. Jiber ku dengbêj kurd, deng û sewta dengbêj jî kurdî ye. Dengbêj evîndar e. Evîna xwe bi hestên ji kurahîya dilê xwe dihûnine, bi peyv û sewta xwe diximilîne û jîndar dike. Evîna dengbêj carcaran çîya û zozanên Kurdstanê, ew çîya û …

Zarotîya xweda min gele cara ji mezina dibihîst, ku xerberdana xweda digotin: “Berxê nêr bona kêrê ye”. Min ji nava berxê me xwera berxeke çîle-qerqaş bijart. Min gele ji wê berxê hezdikir. Diqewimî min nedihişt ew berx tevî berxê din here çêrê. Dê û bavê min li min hêrs dibûn, …

Sala 1974an cara ewlin wekî ezê biçûyama ber berxa. Me ji gund koç kiribû em hatibûne serê çîyê, me konê xwe vegirt, koza berxa bin kon çêkir, berî êvarê pez hate ber dêrî, me berx ji makê wan veqetandin kirine kozê. Sibe zû bû, Bavê min  rehmetîyê Fetoyê Hodîkê Evdo …

Gelek caran dipirsin: gelo kemala rojnama «Rya teze» di dîroka çapemenîya kurdî da çiye? Bêguman, di nava dîroka ne ku tenî çapemenî, lê usan jî rojnamevanîya kurdî da rojnama «Rya teze» cîhkî bi taybet digre. Di sedsalên 19-a û 20-î da gelek û gelek  kovar û rajnamên kudî weşyane, lê …

Şemo kurdekî kesîb bû, ji êla Hesinîya bû. Diçû ber dewarêd xelqê li qeza Surmelîyê. Berê ew qeza tev welatê Rewanê bû. Wextê jina wîye pêşin mir, ewî herdu kurêd xwe – Dewrêş û Biro hildan û ji qeza Surmelîyê derket, lêda çû, îdara wî li wêderê nedibû. Şemo di …

Min mamê xwe, Wezîrê Nadirî çara yekê kengê û çawa dîtîye… 1944- salê bû. Şerê cihanêyî dîda dewra xweye here cawdar derbas dikir. Kasivayê û xelayê çawa pareke miroved dinê, usa jî miroved ovêd me gelekî feqîr û belengaz kiribû. Rind te bîra min. Ezî hevt salî bûm. Fesla payîzê …