Çand

Zimanê me pir dewlemend, Dijmin danîye pêşîya wî bend. Ew kilît, mifta merîfetê, Gerekî xweyîkin heta hetê, Kar bînin gav sehetê. Qelêm, kaxez, kubar û naz, Bi xweş awaz. Ewe tacê serê netewê, Hişîyar dike me ji xewê, Ew lazime weka hewê, Birîna me tîne kewê. Ew hin helbeste hin …

Berîya em ser jînenîgarîya Simoyê Şemo û piştra nirxandina kar û bare wî bi giştî û poêzîya wî bi taybetî rawestin me dixwest cîyê wî û hogirên wî yen temen û pênûsê di nava dîroka edebyeta kur- dîda ya li Ermenîstanê kivş bikira, ber ku ew yek pêwîste ji bona …

Çendekî pêşda li bajarê Îjêvskê (Rûsya) li çapxana «MarŞak» berevoka helbestên Prîskê Mihoyî ya bi navê «Cîhana min» ronayî dît. Di vê pirtûkê da weke 150 helbestên wî cîwar bûne, yên ku ewî salên cihê-cihê nivîsîne. Min ew berevok berî çapbûnê xwendye, lema jî pêşxebera wê bi dil nivîsye. Berpirsyarê …

Hemû qurna nav êgir da tu pijyayî, Heciqîyî, herişîyî, him zêryayî, Yasax bûyî, pêpez bûyî, ne helyayî, Ne rizyayî, lal ne bûyî, zimanê min. Beyanîya, merivkuja tu veçirîn, Ser te bîngêr tim gerandin, tu hincirîn, Qels ne bûyî, bend ne bûyî, te kir hurmîn, Tu palyayî, tu meyayî, zimanê min. …

Jêkin ser û laşê min! Bavêjin best û beyara, Tune tirs-talaşa min! Bibim kelema çavê neyara, Eve armanca dilê min! Înkar nekin gelê min, Zimanê min, dilê min! Ew zimanê dayka minê, Namûs, xîret dengê mine! Kaw, kubarîya gelê mine! Şûr mertalê destê mine, Per û baskê êla mine! Zimanê …

Di 15ê Gulanê de, Kurdên li çaraliyê cîhanê Roja Zimanê Kurdî pîroz dikin, roja ku bi weşandina hejmara yekem a kovara efsanewî «Hawar» di sala 1932an de li Şamê ve girêdayî ye. Weşan ji hêla nivîskar û zimannasê navdar yê Kurd Celadet Bedirxan ve hatiye damezrandin, di pêşxistina zimanê nivîskî …

Navê dêmekî lîtêratûra kurdaye sovêtîêyî naskirî, şayîr, jûrnalîstekî kurdî eyan, t’evgelekî Şerê Wetenîêyî mezin Qaçaxê Şevavê Mirad zûva xwendevanê kurdra nase. Qaçaxê Mirad meha dêkabrê sala 1914-a gundê Tendûrekê, neh’ya Sînekê (qeza Qersê) ji dya xwe bûye. Qaçaxê çar salî bû, gava ber zulm û zêrandina Romê mala wan jî …

“𝗡𝗶𝘃î𝘀𝗸𝗮𝗿, 𝗵𝗲𝗹𝗯𝗲𝘀𝘁𝘃𝗮𝗻, 𝗱𝗿𝗮𝗺𝗮𝘁û𝗿𝗴ê 𝗯𝗶 𝗻𝗮𝘃 û 𝗱𝗲𝗻𝗴” Wezîrê Cebarê Nadirî 10ê gulanê, sala 1911an li gundê Boralanê, welatê Romê, di maleke kurdan ya koçer da ji diya xwe bûye. Hela sê salên Wezîrê biçûk temam ne bûbûn, bavê wî – Cebar wefat dibe. Dû mirina malxwêyê malê ra, halê kulfetên …

 Rast mala Xwedê, derew tê tune: rêdaksyona rojnama «Rya teze» bûbû hêwirgeha deng û behsan, gilî-gazinan, şêwir û temîyan… û usa jî henek-laqirdyan.        Henek-laqirdîyên karmendên rojnamêye xudanşuret bi bûte hingiv û kakil-kuncî nedihatine xwerinê. Tê bêjî em neferên malekê bûn. Çawa di her maleke bi tifaq da, …

Nivîskar dimire – pirtûk dimîne, Pirtûk dipizine – raman dimîne! Dar dişewite – reh dimîne, Reh hişk dibe – ax dimîne! Xwelî diterike – baran dibare, Baran vedike – dar dibişkive! Dar gul dide – bilbil dixwîne, Sewta berbangê – evîn dikene! Evîn vedibeşire – tav diteyîse, Ro tîrêj dide …