Асан Джалилов
Қазақстан мен Еуропалық Одақ стратегиялық серіктестікті кеңейтуге және экономикалық ынтымақтастықты тереңдетуге келісті. Брюссельде өткен жоғары деңгейдегі кездесулер барысында инвестиция, көлік-логистика, энергетика, цифрландыру және білім салаларындағы жаңа бастамалар талқыланып, бірқатар маңызды құжаттарға қол қойылды.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Брюссельге ресми сапары Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы қарым-қатынастың жаңа кезеңін айқындады. Мемлекет басшысы Еуропалық Кеңес Президенті Антониу Кошта және Еуропалық Комиссия Президенті Урсула фон дер Ляйенмен келіссөздер жүргізіп, екіжақты ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын талқылады.
Еуропалық Одақ – Қазақстанның басты экономикалық серіктесі
Келіссөздер барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Еуропалық Одақтың Қазақстан үшін ең ірі сауда және инвестициялық серіктес екенін атап өтті. Бүгінде елімізге тартылатын шетелдік инвестициялардың жартысына жуығы ЕО елдеріне тиесілі.
Соңғы деректерге сәйкес, Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы тауар айналымы 45 миллиард доллардан асты. Ел аумағында 4 мыңға жуық еуропалық компания жұмыс істейді. Олардың қатарында Airbus, Alstom, Air Liquide, Polpharma Group және басқа да ірі корпорациялар бар.
Президенттің айтуынша, Қазақстан еуропалық инвесторлар үшін тұрақты әрі сенімді серіктес болып қала береді. Елде инвесторлардың құқықтарын қорғауға бағытталған реформалар жүзеге асырылып, бизнес жүргізуге қолайлы жағдайлар жасалуда.
Орта дәліздің маңызы артып келеді
Кездесулердің негізгі тақырыптарының бірі көлік және логистика саласындағы ынтымақтастық болды. Тараптар Транскаспий халықаралық көлік бағытының немесе Орта дәліздің стратегиялық маңызына ерекше тоқталды.
Бұл бағыт Қытай, Орталық Азия және Еуропа арасындағы жүк тасымалын жеделдетуге мүмкіндік береді. Қазақстан Орта дәлізді дамыту арқылы Еуразиядағы маңызды транзиттік хабқа айналуды көздейді.
Осыған байланысты көлік инфрақұрылымын жаңғырту, цифрлық логистикалық жүйелерді енгізу және халықаралық дәліздердің тиімділігін арттыру мәселелері талқыланды.
Инвестиция және жаңа келісімдер
Брюссельдегі келіссөздер қорытындысында жалпы құны миллиардтаған еуроны құрайтын бірнеше маңызды құжатқа қол қойылды.
Олардың қатарында Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы авиация саласындағы келісім, көлік инфрақұрылымын дамыту жөніндегі меморандумдар және минералдық ресурстар саласындағы ынтымақтастық құжаттары бар.
Сондай-ақ «Air Astana» компаниясы мен Airbus арасында 50-ге дейін әуе кемесін сатып алуға қатысты келісім рәсімделді. Сарапшылардың бағалауынша, бұл жоба Қазақстанның азаматтық авиациясын дамытудағы ең ірі келісімдердің бірі саналады.
Энергетика, цифрландыру және сирек металдар
Қазақстан мен Еуропалық Одақ энергетика саласындағы серіктестікті де күшейтуге ниетті. Әсіресе мұнай, уран, жаңартылатын энергия көздері және атом энергетикасы бағыттарындағы өзара іс-қимылға басымдық берілмек.
Сонымен қатар тараптар цифрлық трансформация, жасанды интеллект және аса маңызды шикізат материалдары бойынша бірлескен жобаларды іске асыру мәселелерін қарастырды.
Еуропалық компаниялар Қазақстандағы сирек кездесетін металдарды өндіру және өңдеу саласына қызығушылық танытып отыр. Бұл бағыт ЕО өнеркәсібі үшін стратегиялық маңызға ие.
Білім және визалық режим мәселесі талқыланды
Келіссөздер барысында білім беру және ғылым саласындағы ынтымақтастықты кеңейту мәселесіне де ерекше назар аударылды.
Қазақстан Erasmus+ және Horizon Europe бағдарламалары арқылы еуропалық жоғары оқу орындарымен байланысты нығайтуды жоспарлап отыр. Сонымен бірге қазақстандық студенттер мен ғалымдар үшін жаңа мүмкіндіктер ашу мәселелері қаралды.
Президент визалық режимді жеңілдету және реадмиссия жөніндегі келіссөздердің аяқталуға жақын қалғанын атап өтті. Бұл шешім азаматтардың өзара сапарларын жеңілдетуге ықпал етеді.
Бельгиямен ынтымақтастық та кеңейеді
Брюссельдегі сапар аясында Қасым-Жомарт Тоқаев Бельгия Премьер-министрі Барт де Вевермен де кездесті.
Тараптар инвестиция, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, логистика, жасанды интеллект және цифрлық технологиялар салаларындағы өзара іс-қимылды талқылады.
Қазіргі таңда Қазақстанда бельгиялық капиталдың қатысуымен 110-нан астам кәсіпорын жұмыс істейді. Соңғы жиырма жылда Бельгиядан тартылған инвестиция көлемі 15 миллиард доллардан асты.
Президенттің айтуынша, биыл Бельгия Королі Филипптің Қазақстанға жоспарланған мемлекеттік сапары екі ел арасындағы қарым-қатынасты одан әрі нығайтуға мүмкіндік береді.
