Асан Джалилов
Қазақстан Орталық Азия елдері арасында әлеуметтік қолдау деңгейі мен төлемдер көлемі бойынша жетекші орындардың бірін иеленіп отыр. Елдегі әлеуметтік төлемдердің мөлшері көрші мемлекеттермен салыстырғанда айтарлықтай жоғары.
Мәселен, Қазақстанда орташа зейнетақы көлемі 157 843 теңгені құрайды. Ал Қырғызстанда бұл көрсеткіш 59 904 теңге, Өзбекстанда — 61 303 теңге, Тәжікстанда — 22 886 теңге деңгейінде.
Жүктілік және босану бойынша берілетін жәрдемақы көлемі де Қазақстанда әлдеқайда жоғары. Елде бұл төлем 164 350 теңгеден 1 158 107 теңгеге дейін жетсе, Қырғызстанда шамамен 122 198 теңге, Өзбекстанда — 34 520 теңге, ал Тәжікстанда — 11 415 теңге көлемінде.
Орташа жалақы көрсеткіштері бойынша да Қазақстан өңір елдерінен алда келеді. Қазақстанда орташа айлық жалақы 473 158 теңгені құрайды. Бұл Қырғызстан мен Өзбекстандағы шамамен 247 мың теңгемен салыстырғанда екі есеге жуық жоғары, ал Тәжікстанда бұл көрсеткіш 131 709 теңге деңгейінде.
Тікелей төлемдермен қатар, Қазақстанда жанама әлеуметтік қолдау шаралары да кеңінен қолданылады. Соның бірі — қоғамдық көлік пен жолаушылар тасымалын субсидиялау. Бұл шара халық үшін жол ақысының қолжетімді болуына мүмкіндік береді.
2026 жылға арналған жоспарға сәйкес, Астана қаласында әлеуметтік маңызы бар бағыттарды субсидиялауға 62,34 млрд теңге бөлінсе, Алматыда қоғамдық көлік пен метрополитенді қоса алғанда, 107,6 млрд теңге қарастырылған.
Жалпы алғанда, әлеуметтік қолдау жүйесінің ауқымы мен қаржыландыру көлемі Қазақстанның өңірдегі әлеуметтік саясатта алдыңғы қатарда тұрғанын көрсетеді.
