Асан Джалилов
16 қазанда Армения астанасы Ереванда биологиялық әртүрлілікті сақтауға арналған «Табиғат үшін көшбасшылар» халықаралық саммиті өтті. Әлем елдерінің басшылары табиғи экожүйелерді қорғау, сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді сақтау және экологиялық жобаларды қаржыландыру мәселелерін талқылады. Жиынға Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қатысып, бірқатар халықаралық бастама көтерді.
Саммит Біріккен Ұлттар Ұйымының Биологиялық әртүрлілік туралы конвенциясы тараптарының 17-конференциясы (COP17) қарсаңында ұйымдастырылды. Кездесуді Армения Премьер-министрі Никол Пашинян мен БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш ашты.
Жиынға Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Иран Президенті Масуд Пезешкиан, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон, Түрікменстан Президенті Сердар Бердімұхамедов және Грузия Премьер-министрі Ираклий Гарибашвили қатысты. Сонымен қатар Еуропалық комиссия, ЮНЕСКО және басқа халықаралық ұйымдардың жоғары лауазымды өкілдері болды.
Қазақстан халықаралық экологиялық қор құруды ұсынды
Саммитте сөз сөйлеген Қасым-Жомарт Тоқаев биологиялық әртүрлілікті сақтау адамзаттың болашағы үшін маңызды екенін атап өтті. Президенттің айтуынша, табиғи экожүйелердің бұзылуы азық-түлік қауіпсіздігіне, су ресурстарына және экономикалық тұрақтылыққа тікелей әсер етеді.
Мемлекет басшысы сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғауға арналған халықаралық қор құру бастамасын көтеріп, шетелдік серіктестерді осы жұмысқа қатысуға шақырды.
Қазақстанда табиғи ресурстарды ғылыми тұрғыдан зерттеу және сақтау мақсатында Ұлттық генетикалық биоәртүрлілік банкін құру жұмыстары жүргізіліп жатқаны да айтылды.
Сонымен қатар Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ-ның Биологиялық әртүрлілік туралы конвенциясы хатшылығының өңірлік кеңсесін Алматыда ашуды ұсынды. Бұл бастама Орталық Азия елдерінің экологиялық мәселелер бойынша ынтымақтастығын кеңейтуге бағытталған.
Су тапшылығы мен табиғи экожүйелерді қорғау мәселесі көтерілді
Еревандағы кездесуде климаттың өзгеруі, шөлейттену, су тапшылығы және табиғи мекендердің жойылуы сияқты жаһандық мәселелерге ерекше назар аударылды.
Қазақстан Президенті қоршаған ортаны қорғау мәселелері мемлекеттер арасындағы саяси келіспеушіліктерден жоғары тұруы қажет екенін атап өтті. Оның пікірінше, табиғи байлықты сақтау үшін халықаралық ынтымақтастықты күшейтіп, экологиялық міндеттемелерді нақты іс-шаралармен жүзеге асыру маңызды.
Саммитте 2030 жылға дейін жер мен су экожүйелерінің кемінде 30 пайызын қорғауға бағытталған халықаралық мақсаттарға қол жеткізу, табиғатты қалпына келтіру жобаларын қаржыландыру және биологиялық әртүрліліктің азаюын тоқтату мәселелері талқыланды.
Еревандағы саммит 19–30 қазан аралығында өтетін COP17 конференциясының алдындағы маңызды саяси кездесу болды. Ал Қазақстанның халықаралық экологиялық қор құру және Алматыда өңірлік кеңсе ашу жөніндегі ұсыныстары табиғатты қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған.
