Асан Джалилов
Қазақстанда әкелер декретке шыға ала ма деген сұрақ жиі қойылады. Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, бала күтімі бойынша демалыс тек аналарға ғана емес, әкелерге де беріледі.
Қазақстанда әкелер декретке шыға алады. ҚР Еңбек кодексінің 87-бабына сәйкес, үш жасқа дейінгі бала күтімі бойынша демалысты балаға нақты күтім жасап отырған кез келген отбасы мүшесі рәсімдей алады. Бұл құқық жынысқа байланысты шектелмейді.
Декретке шығу тәртібі
Бала күтімі бойынша демалысты рәсімдеу үшін қызметкер жазбаша өтініш береді. Оған баланың туу туралы куәлігі және қажет болған жағдайда ананың бұл демалысты пайдаланбайтыны туралы анықтама қоса ұсынылады.
Осы құжаттар тапсырылғаннан кейін жұмыс беруші тиісті бұйрық шығаруға міндетті. Заң бойынша бұл процесті негізсіз кешіктіруге немесе бас тартуға болмайды.
Жұмыс беруші қандай жауапкершілік алады
Қазақстанда әкелер декретке шыға алады, бірақ тәжірибеде кейбір жұмыс берушілер тарапынан қарсылық кездеседі. Мұндай әрекеттер еңбек заңнамасын бұзу болып саналады.
Мамандардың айтуынша, кей жағдайларда қызметкерлерге қысым көрсету немесе жұмыстан шығару фактілері тіркелген. Бұл жағдайда азаматтар еңбек инспекциясына немесе сотқа жүгінуге құқылы.
Құқықты қорғау тетіктері
Егер қызметкердің құқығы бұзылса, ол еңбек инспекциясына, келісу комиссиясына немесе E-Otinish платформасы арқылы шағым түсіре алады. Тексеру нәтижесінде жұмыс берушіге айыппұл салынуы немесе заң бұзушылықтарды жою туралы нұсқама беріледі.
Қоғамдағы үрдіс
Сарапшылардың пікірінше, әкелердің декретке шығуы біртіндеп артып келеді. Бұл отбасындағы жауапкершілікті бөлісу мен экономикалық факторларға байланысты.
Қазақстанда әкелер декретке шыға алады және бұл құқық заңмен толық қорғалған. Дегенмен, оны іс жүзінде қолдану үшін ақпараттандыру мен құқықтық сауаттылықты арттыру маңызды.
