Асан Джалилов
Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы – Қазақстандағы кәсіби музыкалық білім беру жүйесінің негізін қалаған жетекші шығармашылық жоғары оқу орны.
Жетпіс жылдан астам уақыт ішінде бұл білім ордасы ұлттық мәдениеттің дамуына елеулі үлес қосып, еліміздің музыкалық өнерін халықаралық деңгейде танытқан көптеген дарынды музыканттарды тәрбиелеп шығарды. Тарихи тұрғыдан салыстырмалы түрде жас болғанымен, консерваторияның қалыптасу жолы мазмұны жағынан тұтас дәуірмен тең, өйткені оның даму кезеңдері Қазақ КСР мәдениетінің қалыптасуы мен тәуелсіз Қазақстанның рухани жаңғыруымен тығыз байланысты.
Оқу орнының іргетасы 1944 жылғы 30 сәуірде КСРО Халық комиссарлары кеңесінің Алматы қаласында консерватория ұйымдастыру туралы шешімімен қаланды. Сол жылдың 24 шілдесінде Қазақ КСР Халық комиссарлары кеңесі Мемлекеттік өнер институтын құру туралы қаулы қабылдап, ол кейін Мәскеу мен Ленинград консерваторияларының үлгісімен Алматы консерваториясы болып қайта құрылды. 1945 жылы оқу орнына қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлының есімі берілді.
Ұлы Отан соғысы жылдарында Алматыға эвакуацияланған белгілі өнер қайраткерлерінің келуі консерваторияның қалыптасуына ерекше ықпал етті. Осы кезеңде ұлттық музыкалық дәстүр мен еуропалық академиялық мектептің синтезі негізінде жаңа кәсіби музыкалық білім беру жүйесі қалыптасты. Алғашқы жылдары тарихи-теориялық-композиторлық, вокалдық, фортепианолық, оркестрлік, дирижерлік-хорлық факультеттер және ұлт аспаптары бөлімі жұмыс істеп, опера студиясы мен ғылыми-тәжірибелік шеберхана ашылды.
Консерватория ұзақ уақыт бойы республикадағы жалғыз музыкалық жоғары оқу орны болып, елдегі негізгі шығармашылық ұжымдар үшін кадр даярлау орталығына айналды. Мұнда Ахмет Жұбанов, Евгений Брусиловский, Мұқан Төлебаев, Сыдық Мұхамеджанов, Құддыс Қожамияров, Ғазиза Жұбанова, Еркеғали Рахмадиев сияқты белгілі композиторлар мен ғалымдар еңбек етті. Оқу орнының түлектері – Бибігүл Төлегенова, Ермек Серкебаев, Жәния Әубәкірова, Қаршыға Ахмедияров, Гаухар Мырзабекова және басқа да танымал өнерпаздар – ұлттық музыканы әлемдік сахналарда насихаттап келеді.
Тәуелсіздік жылдары консерваторияға ұлттық жоғары оқу орны мәртебесі беріліп, оның даму бағыты жаңа кезеңге өтті. Халықаралық ынтымақтастық кеңейіп, заманауи инфрақұрылым қалыптастырылды. Бүгінде Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы ұлттық дәстүр мен әлемдік тәжірибені ұштастыра отырып, Қазақстанның мәдени кеңістігін дамытуда маңызды рөл атқарып келеді.
