Асан Джалилов
Сенаттың жалпы отырысында депутат Геннадий Шиповских жастар арасында борыштық жүктеменің артуына алаңдаушылық білдірді. Оның айтуынша, микроқаржы ұйымдарының шағын несиелерді тым оңай және жылдам рәсімдеуі жастарды қарызға тәуелді ететін қауіпті тенденцияға айналып отыр.
Сенатор жастардың көбіне агрессивті жарнаманың ықпалына түсіп, жоғары пайыздық мөлшерлемемен несие алып жатқанын атап өтті. Алайда салалық агенттіктер бұл санаттағы қарыз алушылар бойынша нақты статистика жүргізбейді, бұл мәселенің шынайы ауқымын бағалауға қиындық тудырып отыр. Дегенмен азаматтардың өтініштері мен әлеуметтік желілердегі шағымдар жастар арасында қарыз жүктемесінің айтарлықтай көбейгенін көрсетеді.
Геннадий Шиповских мәселенің негізгі себептерін атап өтті: микрокредиттердің тым жеңіл берілуі, жастарды нысанға алған жарнама, қаржылық сауаттылықтың төмендігі және микрокредит беру жүйесін реттеудегі олқылықтар. Жеке деректерді енгізу арқылы бірнеше минут ішінде несие рәсімдеу мүмкіндігі жас буынды ойланып-толғанбастан қарыз алуға итермелеп, олардың психологиялық жай-күйіне кері әсер етіп отыр. Депутаттың айтуынша, мұндай жағдай күйзеліс, әлеуметтік оқшаулану сияқты мәселелерге де алып келуі мүмкін.
Оның пікірінше, қазіргі жүйені қайта қарау қажет. Шиповских жастарға шағын несие беруді қатаңдатуды, 18 жастан бастап тексерусіз несие рәсімдеу тәжірибесін тоқтатуды ұсынды. Ол несие алуға рұқсат етілетін жас шегін 21 жасқа дейін көтеріп, жас қарыз алушылардың төлем қабілетін міндетті түрде бағалау механизмін енгізу қажет екенін айтты.
Сенатордың пікірінше, бұл шаралар жастардың қаржылық тәуелділігін азайтып, қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға мүмкіндік береді.
