Асан Джалилов
Соңғы уақытта банктер қарыз алушыларға несиені қайта қаржыландыру қызметін жиі ұсына бастады. Мұндай ұсыныстар мобильді қосымшалар, SMS хабарламалар немесе банк қызметкерлерінің кеңестері арқылы беріледі. Алайда көптеген азаматтар бұл қаржылық құралдың нақты мәнін толық түсіне бермейді.
Қайта қаржыландыру дегеніміз – бұрын алынған бір немесе бірнеше несиені жабу үшін жаңа несие рәсімдеу. Бұл жағдайда банк қаражатты қолма-қол бермей, оны тікелей бұрынғы кредиторларға аударып, ескі міндеттемелерді өтейді. Нәтижесінде қарыз алушының қолында жаңа шарттармен рәсімделген бір ғана несие қалады. Жаңа келісімде пайыздық мөлшерлеме, төлем кестесі немесе мерзім өзгеруі мүмкін.
Банктер үшін мұндай қызмет жаңа клиент тартуға және ұзақ мерзімді пайыздық табыс алуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар ай сайынғы төлем мөлшері төмендеген жағдайда қарыз алушының қарызды уақытында өтеу ықтималдығы артады. Бұл қаржы ұйымдары үшін тәуекелді азайтып, тұрақты кірісті қамтамасыз етеді.
Қарыз алушылар үшін қайта қаржыландырудың негізгі артықшылығы – пайыздық мөлшерлемені төмендету мүмкіндігі. Мысалы, бұрын жоғары ставкамен алынған несие нарықтағы төмен пайыздық ұсыныстар арқылы тиімді шарттарға ауыстырылуы мүмкін. Сондай-ақ бұл тәсіл ай сайынғы төлемді азайтып, отбасылық бюджетке түсетін жүктемені жеңілдетуге көмектеседі. Кейбір жағдайда бірнеше несиені біріктіріп, бір ғана төлем жасау мүмкіндігі де беріледі. Бұдан бөлек, қарызды өтеу мерзімін қысқарту арқылы жалпы артық төлемді азайтуға немесе керісінше мерзімді ұзарту арқылы ай сайынғы төлемді төмендетуге болады.
Мамандардың айтуынша, қайта қаржыландыру әсіресе нарықтағы пайыздық мөлшерлемелер төмендеген кезде немесе қарыз алушының қаржылық жағдайы өзгерген жағдайда тиімді болуы мүмкін. Егер жаңа шарттар ай сайынғы төлемді азайтпаса немесе несиені өтеу мерзімі мен жалпы шығындарға нақты әсер етпесе, мұндай қадамның пайдасы аз болуы ықтимал.
Сонымен қатар қайта қаржыландыру қарызды кешіру емес екенін ескерген жөн. Бұл бұрынғы несиені жаңа шарттармен жалғастыру ғана, сондықтан төлем міндеттемелері толық сақталады. Дегенмен дұрыс есептелген жағдайда бұл қаржылық құрал қарыз жүктемесін басқаруға және төлем тәртібін тұрақтандыруға мүмкіндік береді.
