Асан Джалилов
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан халқының саны 20,47 миллион адамға жетті. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, бір жыл ішінде ел тұрғындарының саны 195 480 адамға көбейген. Бұл демографиялық өсім елдегі табиғи өсім мен көші-қон үдерістерінің салыстырмалы тұрақтылығын көрсетеді.
Халық санының басым бөлігі қалаларда шоғырланған. Қала тұрғындарының саны 13 миллионнан асып, ауыл халқы 7,46 миллион адамды құрады. Бұл урбанизация үдерісінің жалғасып жатқанын аңғартады.
Елдегі халқы ең көп қалалар қатарында Алматы, Астана және Шымкент алда тұр. Алматы қаласында 2,34 миллионнан астам адам тұрады. Астана халқы 1,63 миллионға жетсе, Шымкент қаласында 1,29 миллион тұрғын бар. Ал өңірлер арасында халық ең тығыз орналасқан аймақ – Түркістан облысы. Мұнда шамамен 2,15 миллион адам өмір сүреді.
Гендерлік құрылымға келсек, әйелдер саны ерлерге қарағанда басым. Қазақстанда 9,99 миллион ер адам және 10,45 миллион әйел тұрады. Бұл көрсеткіштер демографиялық тепе-теңдікке жақын болғанымен, әйелдер үлесінің жоғары екенін көрсетеді.
Көші-қон қозғалысында да белгілі бір өзгерістер байқалады. Егер 2024 жылы ел ішінде және сыртқа 14,3 мың адам қоныс аударса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 13,7 мың адамға дейін төмендеген. Бұл көші-қон қарқынының біршама баяулағанын білдіреді.
Сонымен қатар, Қазақстанның өмір сүру сапасына қатысты халықаралық бағалаулар да оң үрдісті көрсетіп отыр. Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының «Better Life Index» әдістемесіне сәйкес, қазақстандықтардың моральдық қолдауға қанағаттану деңгейі 93,3 пайызды құраған. Бұл ЭЫДҰ елдері бойынша орташа көрсеткіштен жоғары.
Жалпы алғанда, халық санының өсуі, урбанизацияның жалғасуы және әлеуметтік көрсеткіштердің жақсаруы Қазақстандағы демографиялық ахуалдың тұрақты әрі оң бағытта дамып келе жатқанын аңғартады.
