Бакыт Кулманов
BCC Invest сарапшыларының жаңа макроэкономикалық болжамына сәйкес, 2026 жылдың соңына қарай АҚШ долларының бағамы шамамен 553 теңге деңгейіне жетуі ықтимал. Сарапшылар теңгенің әлсіреуі біртіндеп жүретінін, алайда күрт девальвация күтілмейтінін атап өтті. Орташа жылдық бағам шамамен 530 теңге деңгейінде қалыптасады деп болжануда.
Макроэкономикалық шолуда ұлттық валютаға қысым сақталып отырғаны айтылған. Сарапшылардың пікірінше, басты себептердің бірі – мұнай бағасының біртіндеп төмендеуі. Егер 2025 жылдың соңында Brent маркалы мұнай барреліне шамамен 62 доллар деңгейінде болса, 2026 жылдың желтоқсанына қарай 52 долларға дейін төмендеуі мүмкін.
Мұнай бағасының арзандауы экспорттық түсімнің қысқаруына әсер етіп, теңгеге қосымша қысым түсіреді. Дегенмен, қатаң ақша-несие саясаты мен жоғары базалық мөлшерлеме ұлттық валютаның күрт әлсіреуіне жол бермейді деп күтілуде.
Жылдың екінші жартысынан бастап базалық мөлшерлеменің біртіндеп төмендеуі, валютаға сұраныстың артуы және мұнай бағасының әлсіреуі теңгеге қосымша әсер етуі мүмкін. Соған қарамастан, сарапшылар бағам өзгерісі баяу әрі басқарылатын сипатта болады деген пікірде.
2026 жылы инфляция шамамен 11,2% деңгейінде қалыптасады деп күтілуде, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда төмен көрсеткіш. Алайда негізгі тәуекелдердің бірі – валюталық арна, әсіресе Ресей рублінің әлсіреу ықтималдығы. Ресей Қазақстанға негізгі импорттық серіктестердің бірі болғандықтан, рубль бағамының өзгеруі ішкі баға деңгейіне тікелей ықпал етеді.
Сонымен қатар, ҚҚС мөлшерлемесінің 16%-ға дейін көтерілуі дезинфляциялық үрдісті баяулатуы мүмкін.
Жалпы алғанда, сарапшылар теңге үшін сыртқы қысым факторлары сақталғанымен, күрт девальвация сценарийі қарастырылмайтынын айтады. Мұнай бағасының динамикасы, ақша-несие саясаты және сыртқы экономикалық жағдайлар 2026 жылғы валюта бағамының негізгі айқындаушы факторлары болып қала береді.
